Dünyada Silahlı Çatışma Rekoru
Yazar Ercan Yağlı
Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü (PRIO) raporuna göre, dünyada silahlı çatışma sayısı 2025 yılında 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Savaşlarda Korkutan Rekor
Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü (PRIO) tarafından yayımlanan güncel rapora göre, 2025 yılında dünyada silahlı çatışma sayısı, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. 1946 yılından bu yana düzenli olarak tutulan veriler ışığında hazırlanan rapor, küresel güvenliğin tarihin en kırılgan dönemlerinden birinden geçtiğini gözler önüne serdi.
Araştırma sonuçlarına göre, geçtiğimiz yıl en az bir devlet aktörünün taraf olduğu 65 adet devlet tabanlı çatışma kaydedildi. Bu sayı, sistemli kayıtların başladığı tarihten bu yana bir rekor olarak nitelendiriliyor. Raporda, sadece geçtiğimiz yıl içinde meydana gelen çatışmalarda yaklaşık 245 bin kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Bu veri, son on yılların en ölümcül dönemlerinden birinin yaşandığını teyit ediyor.
PRIO araştırmacıları, günümüz dünyasının geçmişe oranla çok daha parçalı bir yapıya büründüğüne dikkat çekerek, hem süregelen kronik krizlerin hem de yeni patlak veren geniş çaplı çatışmaların bu tabloyu tetiklediğini belirtti. Raporda; Ukrayna'daki savaşın tırmanması, Gazze'deki operasyonlar ve Sudan'daki iç savaş, küresel istikrarsızlığın ana merkezleri olarak öne çıkarıldı.
Öte yandan, devletler arası çatışmaların sayısı bir önceki yıla oranla iki katına çıkarak 2025'te sekiz ile rekor bir seviyeye ulaştı. Bu kapsamda Hindistan-Pakistan, Afganistan-Pakistan ve Kamboçya-Tayland arasındaki sınır gerilimleri ve sıcak temaslar raporda yer alan dikkat çekici örnekler arasında bulunuyor.
İstatistiklere göre, toplam 65 çatışma 35 farklı ülkeye yayılmış durumda. Bazı ülkelerin aynı anda birden fazla savaşın tarafı olduğu belirtilirken; İsrail'in Gazze, Suriye, Lübnan, İran ve Yemen ile bağlantılı süreçlerde yer alması buna örnek gösterildi. Ayrıca Myanmar, Pakistan ve Nijerya da birden fazla silahlı çatışmayla eş zamanlı olarak mücadele eden ülkeler arasında sıralandı.
Bölgesel bazda incelendiğinde, devlet tabanlı şiddetten en çok etkilenen bölge Afrika olurken, bu bölgeyi sırasıyla Asya, Orta Doğu, Amerika ve Avrupa takip etti. PRIO verileri, 2021 yılından bu yana yaşanan çatışmalarda 930 binden fazla insanın yaşamını yitirdiğini ortaya koyarken, bu rakamın önceki yirmi yılın toplam can kaybına eş değer olduğu vurgulandı.
