Rusya Google Telegram Cezası Kararını Açıkladı

Rusya Federasyonu ile küresel teknoloji devleri arasındaki yasal mücadele, Moskova’da alınan yeni yargı kararlarıyla farklı bir boyuta taşındı. Başkent Moskova'da görülen davalar sonucunda, internet yasalarına ve içerik politikalarına uyum sağlanmadığı gerekçesiyle Rusya Google Telegram cezası kararları resmen kamuoyuna duyuruldu. Toplamda 29 milyon rubleyi bulan bu idari para cezaları, Rusya'nın dijital egemenlik yasaları ve içerik denetimi konusundaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi. Google tarafı, uygulama dükkanı üzerinden sunulan servisler nedeniyle ağır bir yaptırımla karşı karşıya kalırken, Telegram ise içerik moderasyonu konusundaki eksiklikleri nedeniyle cezalandırıldı.

Dünya genelinde teknoloji platformlarına yönelik denetimlerin arttığı bir dönemde, Rusya'nın bu hamlesi özellikle VPN kullanımı ve yerel değerlerin korunması yasaları çerçevesinde şekillendi. Mahkeme heyeti, her iki şirketin de Rusya topraklarında faaliyet gösterirken uyması gereken yasal yükümlülükleri ihlal ettiğine hükmetti. Bu kararlar, teknoloji devlerinin Rusya pazarındaki gelecekteki operasyonel süreçlerini ve yasal stratejilerini doğrudan etkileyebilecek nitelikte.

Rusya'daki mahkeme süreçlerinde en dikkat çekici yaptırımlardan biri Google'a yönelik oldu. Google Play Store üzerinden sunulan çeşitli VPN (Sanal Özel Ağ) uygulamalarının, Rusya'da yasaklı olan içeriklere veya platformlara erişim sağladığı tespit edildi. Rusya yasalarına göre, devletin erişime kapattığı web sitelerine veya sosyal medya mecralarına ulaşım sağlayan araçların dağıtılması yasa dışı kabul ediliyor. Bu bağlamda, Google’ın uygulama dükkanı üzerinden bu tür hizmetlere erişimi engellemediği kanaatine varan mahkeme, teknoloji devine 22 milyon ruble (yaklaşık 288 bin dolar) para cezası kesti.

Bu ceza, Google’ın sadece bir içerik sağlayıcı değil, aynı zamanda bu içeriklere ulaşımı kolaylaştıran bir platform olarak taşıdığı sorumluluğu da tartışmaya açtı. Rus yetkililer, Google'ın yerel düzenlemelere saygı duyması gerektiğini savunurken, teknoloji uzmanları bu tür cezaların internet özgürlüğü ve global platformların bağımsızlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.

Davanın bir diğer önemli ayağını ise popüler mesajlaşma ve içerik platformu Telegram oluşturdu. Mahkeme, Telegram aleyhine açılan davada platformun içerik moderasyonu konusunda yetersiz kaldığına karar verdi. Özellikle Rusya'da yasaklı olan "LGBT propagandası" içerikli paylaşımların kaldırılmaması ve uygulama üzerinden kontrolsüz alkol satışı yapılması, 7 milyon rublelik (yaklaşık 91 bin 680 dolar) cezanın ana gerekçelerini oluşturdu.

Rusya’nın geleneksel değerleri koruma yasası kapsamında, kamuya açık mecralarda LGBT temalı içeriklerin yayılması sıkı denetimlere tabi tutuluyor. Telegram’ın bu içeriklere erişimi kısıtlamaması veya silmemesi, Rus yasaları önünde suç unsuru olarak değerlendirildi. Ayrıca, ticari düzenlemelere aykırı şekilde alkol satışı yapan kanalların varlığı da platformun denetim zafiyeti olarak dosyaya eklendi.

Rusya'da teknoloji şirketlerine verilen bu cezalar aslında münferit olaylar değil. Geçmişte Apple, Instagram, TikTok ve Facebook gibi pek çok yabancı platform, benzer gerekçelerle milyonlarca rublelik cezalara çarptırılmıştı. Rusya, kendi dijital ekosistemini korumak ve yabancı platformların etkisini kırmak adına yasal denetimlerini her geçen gün sıkılaştırıyor. Özellikle Meta (Facebook ve Instagram) platformlarının "aşırılıkçı organizasyon" olarak tanımlanıp yasaklanmasından sonra, Google ve Telegram gibi platformların üzerindeki baskı daha da arttı.

Bu durum, küresel teknoloji şirketlerini zor bir seçimle baş başa bırakıyor: Ya Rusya’nın yerel ve bazen tartışmalı olan yasalarına tamamen boyun eğecekler ya da pazar dışı kalma riskiyle beraber sürekli artan para cezalarıyla mücadele edecekler.

Her ne kadar Google için 288 bin dolar veya Telegram için 91 bin dolar gibi rakamlar devasa bütçeler içinde küçük görünse de, bu cezaların asıl önemi sembolik ve hukuki birer emsal teşkil etmeleridir. Rus yargısı, bu kararlarla birlikte yabancı teknoloji şirketlerine "kurallara uymazsanız yaptırımlar ağırlaşarak devam edecektir" mesajı veriyor. Bu para cezalarının ödenmemesi durumunda platformların bant genişliğinin daraltılması (yavaşlatma) veya tamamen erişime kapatılması gibi daha radikal adımlar atılabilir.

Sonuç olarak, Rusya Google Telegram cezası kararı, dijital dünyadaki "egemenlik" savaşlarının bir parçasıdır. Bir yanda küresel bilgi akışını ve özgürlüğünü savunan teknoloji devleri, diğer yanda ise kendi ulusal güvenlik ve toplumsal değerlerini korumak için sıkı bir denetim mekanizması işleten devletler yer alıyor. Moskova’daki mahkemeden çıkan bu son karar, bu iki gücün arasındaki çatışmanın kolay kolay sona ermeyeceğini kanıtlıyor. Önümüzdeki günlerde şirketlerin bu cezalara itiraz edip etmeyeceği veya Rusya’nın talep ettiği içerik temizliğini yapıp yapmayacağı merakla bekleniyor.