Çin'de Beyin-Bilgisayar Teknolojisi Yaygınlaşıyor

Çin'de beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) teknolojisinin 3 ila 5 yıl içinde pratik kamusal kullanıma geçebileceği belirtiliyor. Önde gelen bir BCI uzmanı, ürünlerin olgunlaşmasıyla birlikte bu geçişin hızlanacağını ifade etti. Pekin, Elon Musk'ın Neuralink'i başta olmak üzere ABD'li girişimlere yetişmek için çalışmalarını yoğunlaştırıyor.

Çin hükümeti bu hafta açıkladığı yeni beş yıllık kalkınma planında beyin-bilgisayar arayüzlerini temel geleceğe dönük stratejik sektörler arasına aldı. BCI, kuantum teknolojisi, cisimleştirilmiş yapay zeka, 6G ve nükleer füzyon gibi alanlarla aynı kategoride konumlandırıldı.

Geçen yıl yayımlanan ulusal BCI geliştirme stratejisi, 2027 yılına kadar önemli teknik atılımlar gerçekleştirilmesini ve 2030'a kadar Çin'in dünya çapında iki veya üç lider firma yetiştirmesini hedefliyor.

Çin, invaziv BCI insan deneylerini başlatan ikinci ülke konumunda bulunuyor. Şu anda 10'dan fazla aktif klinik deneme yürütülüyor ve bu sayı ABD ile aynı düzeyde seyrediyor. Bilim insanları bu yıl ülke genelinde 50'den fazla hastayı deneylere dahil etmeyi planlıyor.

Son dönemde büyük yankı uyandıran klinik denemelerde felçli hastalar ve uzuv kaybı yaşayan bireyler kısmi hareketlilik kazandı; robotik eller ve akıllı tekerlekli sandalyeler kullanabilir hale geldi.

Çin hükümeti bazı pilot illerde BCI tedavilerini ulusal sağlık sigortası kapsamına aldı. CCID Consulting verilerine göre yurt içi BCI pazarının 2027 yılına kadar 5,58 milyar yuan (809 milyon dolar) büyüklüğüne ulaşması öngörülüyor.

Çin Bilim ve Teknoloji Bakanlığı bünyesindeki önemli bir nöroinformatik araştırma merkezinin de başında bulunan uzman Yao, Çin'in BCI alanındaki avantajlarını şöyle sıraladı: "Çin'in BCI'da büyük nüfusu, devasa hasta talebi, maliyet etkin sanayi zinciri ve zengin STEM yetenek havuzu gibi pek çok avantajı bulunuyor."

Yao, sigorta entegrasyonu ve ulusal standartlar gibi politikaların bilimsel araştırma, sanayi ve klinik uygulamalar arasındaki "büyük" açığı kapatmayı hedeflediğini belirtti. "Deneysel aşamadan klinik deneylere giden yol oldukça uzun ve bu hâlâ bir sorun olmaya devam ediyor" diyen Yao, birçok Çinli hastanenin süreci hızlandırmak amacıyla BCI araştırma laboratuvarları kurduğunu ekledi.

Neuralink gibi ABD'li girişimler beyin dokusuna nüfuz eden invaziv çiplere odaklanırken Çinli araştırmacılar invaziv, yarı invaziv ve non-invaziv BCI teknolojilerini daha geniş potansiyel klinik kullanım alanlarıyla birlikte geliştiriyor.

Beyin yüzeyine yerleştirilen yarı invaziv BCI'lar sinyal kalitesinden bir miktar kayıp yaşayabiliyor ancak doku hasarı ve ameliyat sonrası komplikasyonlar gibi riskleri önemli ölçüde azaltıyor. Neuralink'in cerrahi robotu ise dakikalar içinde yüzlerce elektrodu beyne yerleştirebiliyor.

Yao, Neuralink'in bu kapasitesini "dikkat çekici bir teknik avantaj" olarak nitelendirdi. Ancak Çin'in bu alanda çok hızlı ilerleme kaydettiğini vurgulayarak "Aslında Musk'ın izlediği yön, temelde yurt içinde de ulaşılabilir düzeyde" değerlendirmesini yaptı.