İflas Eden Lübnan'da 'Son Çare' Masada: 45 Milyar Dolarlık Altın Rezervi Satılacak mı?
2019 yılından bu yana tarihinin en derin ekonomik krizini yaşayan ve fiilen iflas bayrağını çeken Lübnan, çıkış yolunu Merkez Bankası kasalarındaki devasa altın rezervlerinde arıyor. Dünya Bankası'nın "Ponzi düzeni" olarak nitelendirdiği sistemin çöküşüyle sarsılan ülke, yükselen küresel fiyatları fırsat bilerek elindeki altını nakde çevirmeyi tartışıyor.
Orta Doğu'nun bir dönem "finans merkezi" olarak anılan ülkesi Lübnan, bugün ekonomik bir enkazla mücadele ediyor. Yerel para birimi Lübnan lirasının yüzde 90'dan fazla değer kaybetmesi ve halkın bankalardaki döviz mevduatlarına erişiminin tamamen donması, devleti radikal kararlar almaya zorluyor. Gündemdeki en sıcak başlık ise ülkenin en büyük güvencesi olan altın rezervlerinin satışı.
Bölgenin En Büyük İkinci Altın Gücü
Ekonomik yıkıma rağmen Lübnan, elindeki altın varlığıyla dikkat çekici bir potansiyele sahip.
- Merkez Bankası (BDL) bünyesinde tam 280 tonun üzerinde altın rezervi bulunuyor.
- 2026 yılı itibarıyla küresel piyasalardaki artışla birlikte bu rezervin toplam değeri yaklaşık 45 milyar dolara ulaşmış durumda.
- Lübnan, bu devasa altın stokuyla Orta Doğu'da Suudi Arabistan'ın ardından ikinci sırada yer alıyor.
Dünya Bankası'ndan Tarihi Uyarı: 'Ponzi Düzeni'
Ülkenin bu noktaya gelmesindeki temel sebep ise bankacılık sistemindeki devasa kara delik. Dünya Bankası, Lübnan finans sistemini resmen bir "Ponzi düzeni" olarak tanımlamış ve yaşanan mevduat kayıplarının 70 milyar dolar civarında olduğunu raporlamıştı. Yılların birikimini bir gecede kaybeden halk, bankaların önünde çaresizce beklerken, siyasetçiler altın satışının bu mali krize kısa vadeli bir "can simidi" olabileceğini savunuyor.
Satışın Önündeki Hukuki ve Ekonomik Engeller
Altınların satılıp satılmaması konusunda ülke ikiye bölünmüş durumda. Bankacılar ve siyasetçiler sıcak para girişini savunurken, bağımsız ekonomistler bu hamlenin ülkenin uzun vadeli finansal istikrarına onarılamaz zararlar verebileceği konusunda uyarıyor.
Satışın gerçekleşmesi ise o kadar kolay değil:
- 1986 Tarihli Yasa: Mevcut yasalara göre, Lübnan devletinin elindeki altınları satabilmesi için parlamentonun özel onay vermesi gerekiyor.
- IMF Şartı: Uzmanlar, olası bir altın satışının gelişigüzel değil, ancak Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapılacak kapsamlı bir mali yardım ve kurtarma paketi çerçevesinde değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Maliye Bakanlığı uzmanları bu rezervin ülke bütçesi için hayati bir önem taşıdığını ve alınacak herhangi bir kararda sadece "kamu yararının" gözetilmesi gerektiğinin altını çiziyor.